De Wet VBAR in 2026: Wanneer is een ZZP'er écht een zelfstandige?

Er is lang over gesproken, maar in 2026 is het zover: de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) moet een einde maken aan de onduidelijkheid rondom schijnzelfstandigheid. Voor u als opdrachtgever of ZZP’er veranderen de spelregels. JHK Juristen zet de belangrijkste punten op een rij.


De kern van de nieuwe wet is simpel: het moet makkelijker worden om te bepalen of iemand een werknemer is of een zelfstandig ondernemer. Hiervoor introduceert de wet twee belangrijke instrumenten: het uurtarief-rechtsvermoeden en de nieuwe criteria voor werknemerschap.

 

De grens van € 36: Het rechtsvermoeden
Een van de meest besproken onderdelen is het ‘rechtsvermoeden’. In 2026 ligt de grens op ongeveer € 36 per uur (gebaseerd op de laatste indexaties van het minimumloon). Verdient een ZZP’er minder dan dit bedrag? Dan gaat de wet er automatisch van uit dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Wat betekent dit? De werkende kan dan heel eenvoudig claimen dat hij een werknemer is, met alle rechten op vakantiedagen, ontslagbescherming en pensioen. Het is dan aan u als opdrachtgever om te bewijzen dat dit niet zo is.

 

Het nieuwe toetsingskader: W-Z-OP
Als het tarief boven de grens ligt, kijkt de Belastingdienst of de rechter naar drie hoofdelementen om de werkrelatie te beoordelen:

  • W (Werkinhoudelijke en organisatorische sturing): Wordt er verteld hoe het werk moet gebeuren? Wordt de ZZP’er meegenomen in functioneringsgesprekken? Moet hij zich aan de interne huisregels en werktijden houden? Dit wijst op werknemerschap.
  • Z (Zelfstandigheid / Eigen rekening en risico): Loopt de werkende zelf financieel risico als een opdracht mislukt? Gebruikt hij eigen gereedschap of software? Is hij verantwoordelijk voor schade? Dit wijst op echt ondernemerschap.
  • OP (Ondernemerschap van de Persoon): Hierbij wordt gekeken naar de persoon zelf. Heeft hij meerdere opdrachtgevers? Investeert hij in zijn eigen bedrijf? Heeft hij een eigen website en logo?

Waarom afwachten gevaarlijk is
In 2026 is de ‘wenperiode’ voorbij. De Belastingdienst controleert strenger en de Wet VBAR geeft werkenden een krachtig middel in handen om rechten op te eisen. Een verkeerde inschatting nu kan leiden tot enorme naheffingen van premies en belastingen over een heel jaar.

 

De JHK-check: 3 vragen voor uw volgende opdracht

  1. Is het uurtarief hoger dan € 36? Zo nee, overweeg dan serieus of een loonverband niet passender (en veiliger) is.
  2. Heeft de ZZP’er echt de regie? Kan de opdrachtnemer zelf bepalen hoe het resultaat wordt behaald, zonder dat uw teamleider elke stap controleert?
  3. Zijn de ‘ondernemerskenmerken’ zichtbaar? Heeft de ZZP’er een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en werkt hij voor meer dan alleen uw bedrijf?

Voorkom onzekerheid
De Wet VBAR is geen eenvoudige afvinklijst; het gaat om de balans van alle factoren samen. JHK Juristen helpt zowel opdrachtgevers als ZZP’ers om deze balans te vinden. Wij beoordelen uw specifieke situatie en adviseren u over de juiste contractvorm.

 

Wilt u weten of uw huidige opdrachten ‘VBAR-proof’ zijn? Neem contact op met JHK Juristen voor een preventieve check.