De 'zachte landing' in 2026: Wat ondernemers moeten weten over de nieuwe handhaving op schijnzelfstandigheid
Het is 2026. De tijd van vrijblijvendheid rondom de inzet van ZZP’ers is officieel voorbij. Sinds het opheffen van het handhavingsmoratorium in 2025 heeft de Belastingdienst niet stilgezeten, maar in 2026 schakelt de fiscus een versnelling hoger. Wat betekent de ‘halfzachte landing’ voor jou als opdrachtgever of zelfstandige?
Bij JHK Juristen houden we niet van ingewikkelde juridische terminologie. Daarom leggen we je simpel uit waar de risico’s liggen en – belangrijker nog – hoe je ze voorkomt.
Wat is er veranderd?
Hoewel de politiek heeft besloten dat er in 2026 nog geen automatische verzuimboetes (voor onbewuste fouten) worden uitgedeeld, is de controle wel degelijk verscherpt. De Belastingdienst focust nu op drie pijlers:
- Bedrijfsbezoeken: De fiscus komt vaker ‘op de koffie’. Dit begint meestal als een oriënterend gesprek, maar vergis je niet: bij signalen van schijnzelfstandigheid volgt een formeel boekenonderzoek.
- Vergrijpboetes: Nieuw in 2026 is dat bij kwaadwillendheid direct boetes worden opgelegd. Denk aan situaties waarin eerdere aanwijzingen van de Belastingdienst bewust zijn genegeerd. Deze boetes kunnen oplopen tot 100% van de naheffing.
- Naheffingen met terugwerkende kracht: De Belastingdienst kan loonbelasting en premies naheffen tot 1 januari 2025. Voor een gemiddelde ZZP-opdracht kan dit al snel oplopen tot 33% à 50% van het factuurbedrag.
De grootste misvatting: “Mijn contract is toch goedgekeurd?”
Veel ondernemers denken dat ze veilig zijn met een (oude) modelovereenkomst. Echter, de Belastingdienst kijkt in 2026 naar de praktijk. Werkt de ZZP’er met jouw gereedschap? Moet hij verplicht bij vergaderingen zijn die niet over zijn opdracht gaan? Wordt hij door dezelfde manager aangestuurd als de mensen in loondienst? Als het antwoord ‘ja’ is, dan is de kans groot dat er sprake is van een dienstbetrekking, ongeacht wat er op papier staat.
De JHK-check: 3 stappen om boetes te voorkomen
Voorkomen is beter (en veel goedkoper) dan genezen. Wij raden elke ondernemer aan om deze drie stappen te zetten:
Stap 1: Toets de gezagsverhouding. Kan de ZZP’er zijn werk naar eigen inzicht indelen, of bepaal jij als opdrachtgever tot in detail hoe het werk moet gebeuren? Autonomie is het sleutelwoord.
Stap 2: Update je overeenkomsten. Gebruik geen verouderde sjablonen uit 2020. Zorg dat je contracten de realiteit van 2026 weerspiegelen.
Stap 3: Check de inbedding. Wordt de ZZP’er ingezet voor de kernactiviteiten van je bedrijf op een manier die niet te onderscheiden is van je werknemers? Dan is het tijd om de constructie te heroverwegen.
Hoe JHK Juristen helpt
Heeft u twijfels over een samenwerking of wilt u uw huidige contracten laten toetsen aan de regels van 2026? Bij JHK Juristen bieden we een vaste prijs voor contractscreening. Zo weet u precies waar u aan toe bent, zonder verrassingen achteraf.
Wilt u uw ZZP-overeenkomst laten controleren door een specialist? Neem direct contact met ons op voor een helder en praktisch advies.
